Het onderzoek naar monumenten in Vlaanderen is vrij praktijkgericht. De onderzoekers van het VIOE zijn nauw betrokken bij verschillende restauratiewerven en voeren in welbepaalde omstandigheden zelf ook restauratieopdrachten uit. Op basis van deze ervaringen kunnen zij adviezen geven aan de beleidsmakers.

Het VIOE beschikt ook over heel wat informatie in verband met de dagelijkse restauratiepraktijk (opleidingen, technieken, het herkennen van een goede restauratie-architect). Het VIOE beheert ook een uitgebreid archief in verband met monumenten- en landschapszorg dat vrij toegankelijk is voor alle onderzoekers.